Banka ekstresindeki POS tahsilatı genellikle satışın brüt tutarıyla değil, komisyon düşülmüş net tutarla görünür. Net tutarı tek hesaba işlemek komisyonu izlenemez hale getirir. Rahat Aktarım'da, ekstre açıklamasındaki komisyon etiketinden tutarı okuyup seçtiğiniz komisyon hesabına ayırabilir; banka satırı net, karşı hesap satırı brüt kalır.
Komisyon ayırma nasıl çalışır?
- Banka Ekstreleri ekranında komisyon içeren satırları seçin ve Komisyon Ayırma işlemini açın.
- Komisyon etiketini yazın. Etiket, açıklamada tutarın hemen öncesinde geçen ifadedir; örneğin açıklamada "K: 57,65" varsa etiket "K:" olur. Ekranda büyük ve küçük harf duyarlılığı belirtilir.
- Komisyon veya masraf hesabını hesap planınızdan seçin; hesap yoksa aynı pencereden yeni hesap eklenebilir.
- Özet penceresini onaylayın. İşlem sonunda komisyon bulunan ve ayrılan ekstre sayısı gösterilir.
- Satırların muhasebe önizlemesini kontrol edin ve fişi kendiniz oluşturun.
Okunan komisyon, hareket tutarından büyükse ya da satırda daha önce komisyon ayrılmışsa o satır yeniden işlenmez. Etiketten sonra gelen sayı, ondalık ve binlik ayırıcı varyasyonlarına göre çözümlenir.
Banka POS açıklamalarındaki farklı yazımlar nasıl ele alınır?
Bazı bankaların POS açıklamalarında kuruş kısmı boşlukla yazılır ("KOMISYON: 238 72" gibi). Rahat Aktarım açıklamanın POS tahsilatına ait olduğunu anladığında bu yazımı 238,72 olarak okur; POS dışı açıklamalara dokunulmaz. Yine de önizlemede okunan komisyon tutarını banka belgesiyle karşılaştırın.
Muhasebe satırları nasıl oluşur?
Örnek senaryo: 1.000 TL brüt POS satışı, 25 TL komisyon ve 975 TL net yatış olsun (rakamlar yalnızca örnektir).
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 102 Bankalar (net yatış) | 975 | |
| 780 Finansman Giderleri veya ofisin seçtiği komisyon hesabı | 25 | |
| Karşı hesap (örneğin 120 Alıcılar veya 108 Diğer Hazır Değerler) | 1.000 |
Giden hareketlerde yön tersine çevrilir. Karşı hesabın hangisi olacağı ofisin POS takip yöntemine bağlıdır: bazı ofisler gün sonu tahsilatını 108'de bekletir, bazıları doğrudan cariye veya satış hesabına bağlar. Komisyon gideri için 780 yerine 770'i seçmek de ofis tercihidir; hesabı siz belirlersiniz.
Brüt, net ve komisyon: hangi tutar nerede?
Ekstre satırındaki tutar bankanın hesabınıza yatırdığı net tutardır. Komisyon ayrıldığında karşı hesap satırı net tutara komisyonun eklenmesiyle brüte çıkar, banka satırı ise net kalır. Böylece 102 hesabı bankadaki gerçek bakiyeyle uyumlu, alıcı veya POS bekleyen hesabı ise satışın gerçek brüt tutarıyla kapanır. Bu denge sağlandığında fişin borç ve alacak toplamları eşit olur.
POS satışının tahsilat tarafı ekstreyle nasıl birleşir?
Komisyon ayırma, satışın ekstreye düşen yüzünü ele alır; satışın kendisi ise faturada, yazarkasa Z raporunda veya POS gün sonu kaydında yer alır. Kesilen faturanın notundaki kart tahsilatını POS hesabına almak için giden faturadan tahsilat fişi yazısına bakın. Böylece POS bekleyen hesabı önce satışla borçlanır, bankaya yatış geldiğinde komisyon ayrılarak kapanır ve iki taraf birbirini doğrular.
Yanlış ayırma nasıl düzeltilir?
Komisyon yanlış etiketle okunduysa ilgili satırları seçip Komisyon Ayırma'yı geri alın. Geri alma, komisyon satırını kaldırır ve tutarı karşı hesap satırından düşer; ardından doğru etiketle işlemi yeniden yapabilirsiniz. Fişi oluşturmadan önce bu kontrolü yapmak, sonradan fiş düzeltmesinden çok daha kolaydır.
Hangi kontrolleri yapmalısınız?
- Kesintinin gerçekten POS komisyonu olduğunu banka açıklamasından doğrulayın; iade, masraf ve başka banka kesintileri aynı etikete sahip olmayabilir.
- BSMV'nin komisyonla birlikte mi, ayrı satırda mı yazıldığına bakın. BSMV, Gider Vergileri Kanunu kapsamında bankalar tarafından hesaplanan bir vergidir; oran ve uygulama için GİB mevzuat sayfasına bakın.
- Brüt, net ve komisyon toplamının banka hareketiyle tuttuğunu önizlemede görün. POS gün sonu satışlarını yazarkasa kayıtlarıyla karşılaştırmak için Z raporu otomatik aktarım çözümüne bakın.
Aynı açıklamalarla her ay tekrar eden satırlar için kayıtlı kural ve hesap önerileri işi hızlandırır.