Giden Fatura Tahsilat Kuralı, satış faturasının notundaki nakit ve kredi kartı/POS bilgisini okuyarak ayrı bir tahsilat fişi satırları oluşturur: nakit tutar kasa hesabına, kart tutarı POS hesabına borç, fatura toplamı cari hesaba alacak yazılır. Hesapları siz seçersiniz ve fişi göndermeden önce kontrol edersiniz.
Kural notta neyi arar?
Kural, fatura notunda ödeme yöntemini gösteren sözcükleri arar: nakit, nakiten, kasa; kredi kartı, banka kartı, kart, POS. Ardından yöntemin yanındaki tutarı okur. Notta sipariş numarası, telefon veya kargo takip kodu gibi başka sayılar da olabileceğinden ödeme tutarını açık yazmanız en güvenli yoldur; örneğin 'Nakit: 500,00 TL, Kredi kartı: 700,00 TL'. Açık etiketle yazılmış ödeme tutarı öncelikli sayılır, 'ödeme tarihi' gibi ifadeler tutar sayılmaz.
| Notta ne yazıyor? | Ödeme dağılımı |
|---|---|
| Nakit 400, kart 600; fatura toplamı 1.000 TL | Tutarlar toplamla örtüşür, olduğu gibi kullanılır |
| Nakit 400, 'kredi kartı' var ama tutar yok | Kalan 600 TL karta verilir (kalandan türetilmiş olarak işaretlenir) |
| Yalnızca 'kredi kartı ile ödenmiştir' | Fatura toplamının tamamı kart tahsilatı sayılır |
| Nakit 400, kart 700; fatura toplamı 1.000 TL | Uyuşmazlık uyarısı üretilir; sonucu siz düzeltirsiniz |
Hangi kural setleri vardır?
Fatura Ayarlarında hazır kural olarak 'Nakit + Kredi Kartı Ayrıştırma' ve 'Karma Ödeme Yok' setleri bulunur. İlkinde nakit ve kart birlikte olabilir; ikincisinde faturada tek yöntem olduğu varsayılır ve notta kart geçerse tümü POS hesabına, nakit geçerse tümü kasa hesabına gider. Gelen (alış) faturaları için kasa ve kredi kartı hesaplarına alacak, cariye borç yazan benzer ödeme kuralları da vardır.
Adım adım kurulum
- Fatura Ayarları'nda hazır kurallardan 'Giden Fatura Tahsilat Kuralı'nı seçin.
- Nakit için kasa hesabını (örneğin 100.01), kart için POS hesabını (örneğin 108.01) hesap planınızdan seçin. Üst hesabı seçmek de mümkündür.
- Kesilen faturaların notuna ödeme yöntemini ve mümkünse tutarını yazdırın.
- Faturaları getirin ve eşleştirin; düzenleyicide ödeme satırlarını inceleyin.
- Fiş oluştururken tahsilat satırları satış fişinden ayrı, 'Giden Satış Faturaları Tahsilatı' açıklamalı bir fişte toplanır. Cari hesap kodu faturadaki cariyle aynı olur.
Muhasebe mantığı
Satış faturası cariyi borçlandırır; tahsilat bu borcu kapatır. Nakit tahsilatta kasa (100) borç, cari (120) alacak olur; kartla yapılan satışta tutar çoğunlukla 108 Diğer Hazır Değerler altında izlenen POS hesabına borç yazılır ve banka hesabına geçişi ayrıca takip edilir. Bu hesap seçimi ofisin uygulamasına bağlıdır; ekstre tarafında POS komisyonunun ayrıştırılması için POS komisyonu yazısına, yazarkasa ile yapılan perakende satışlar için Z raporu aktarımı yazısına bakabilirsiniz.
Örnek tahsilat fişi
Aşağıdaki tablo kurguya dayalı bir örnektir; hesap kodları sizin planınıza göre değişir. Fatura toplamı 1.200 TL, notta 'Nakit 500 TL, Kredi kartı 700 TL' yazıyor:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| Kasa (seçtiğiniz hesap) | 500,00 | |
| Kredi kartı/POS (seçtiğiniz hesap) | 700,00 | |
| Faturadaki cari hesap | 1.200,00 |
Fiş borç ve alacak toplamı eşit olduğu sürece dengeli kalır. Yalnızca bir yöntem yazıldığında satır sayısı ikiye düşer. Gelen (alış) faturalarında aynı mantık ters yönde işler: kasa veya kredi kartı hesabı alacak, cari borç yazılır.
Kontrol adımı neden önemli?
Not eksik, belirsiz veya gerçek ödemeyle çelişiyorsa kural yanlış yöne gidebilir; bu yüzden tutarları, seçili kasa/POS hesabını ve carisini fişi göndermeden önce gözden geçirin. Otomatik fiş oluşturma ve gönderme seçenekleri ayarlarda ayrıca bulunur ve siz açmadıkça işlemler elle başlatılır. Fatura kuralı mantığını genel olarak kural asistanı yazısında, fiş türlerini muhasebe fişi yazısında okuyabilirsiniz; akışın bütünü için fatura aktarım programı sayfasına bakın.