TL hesabından döviz hesabına yapılan alış, döviz hesabından TL hesabına satış ve iki döviz hesabı arasındaki dönüşüm, normal virmandaki gibi aynı tutarı taşımaz. Rahat Aktarım bu hareketleri Çapraz Dövizli Virman ekranında referans, açıklamadaki kur ve tarih kontrolleriyle eşleştirir; TL tutarı, döviz tutarı ve kur muhasebe satırına taşınır. Onay sizdedir.
Bir çift hangi ön koşullarla aday olur?
- Biri çıkış, diğeri giriş hareketidir ve farklı banka hesaplarına aittir.
- Hesapların para birimi farklıdır. Eşleştirici USD, EUR, GBP gibi yaygın döviz birimlerini tanır.
- İki hareket arasında birkaç günden fazla fark yoktur.
- Hareketlerden hiçbiri daha önce virman olarak işaretlenmemiştir.
- Masraf, komisyon, BSMV, KKMV, havale veya EFT masrafı ifadesi taşıyan satırlar elenir.
- Fatura, tedarik, ithalat gibi üçüncü kişiye yapılan ticari ödeme ifadeleri taşıyan satırlar elenir; bunlar hesaplar arası dönüşüm değil dış ödeme olabilir.
Eşleşme hangi dayanakla bulunur?
| Yöntem | Dayanak |
|---|---|
| Referans | İki açıklamada aynı işlem referans numarası geçer. |
| Açıklamadaki hesap | Açıklamadaki döviz tutarı ile kurun çarpımı, TL tutarıyla uyuşur. |
| Tutar, tarih ve kur | Açıklamadaki kur ile hareketlerden çıkan kur birbirine yakındır; tarih farkı büyüdükçe eşleşme olasılığı düşer. |
| Hesaplar arası döviz ifadesi | İki açıklamada da arbitraj, parite, döviz alış, döviz satış ya da hesaplar arası döviz ifadesi bulunur ve karşı para birimi, karşı tutar veya makul bir kur gibi ek bir doğrulama vardır. |
Aynı hareket için birbirine çok yakın birden fazla aday varsa sistem belirsiz eşleşmeyi önermez; bu durumda Manuel Eşleştirme'yi kullanın. Her hareket yalnızca tek bir eşleşmede kullanılır.
Eşleştirme adım adım nasıl yapılır?
- Banka Ekstreleri ekranında işlem menüsünden Çapraz Dövizli Virman'ı açın.
- İki hesabı seçin; para birimleri farklı olmalıdır.
- Otomatik Eşleştir sonuçlarını, gösterilen gerekçe, kur ve tarih farkıyla birlikte inceleyin. Bulunamayan çiftler için Manuel Eşleştirme'den iki hesaptan birer hareket seçin.
- Onay penceresini okuyun. TL-döviz eşleşmesinde TL hareketi silinir, döviz hareketi kalır; iki döviz arasındaki arbitrajda karşı ayak kapatılır.
- Kalan hareket Aktarılabilir olur ve satırlarında döviz tutarı, döviz türü ve kur bulunur. Fişi oluşturmadan önce bu değerleri banka belgesiyle karşılaştırın.
Örnek senaryo (kurgusal)
Bir USD hesabından 10.000 USD satılmış ve aynı gün TL hesabına 465.000 TL girmiş olsun; her iki açıklamada da aynı işlem referansı geçiyor (rakamlar yalnızca örnektir). Referans eşleşmesi bulunduğu için çift, en yüksek güvenle önerilir. TL tutarı döviz tutarına bölününce kur 46,50 çıkar. Onaydan sonra USD hesabı satırı 465.000 TL karşılığıyla alacak, TL hesabı satırı borç yazılır; döviz tutarı 10.000, döviz türü USD ve kur 46,50 satırda görünür. Bankanın uyguladığı kurla hesabınızdaki USD bakiyesinin kayıt kuru farklıysa oluşan fark ayrıca kambiyo kârı veya zararı olarak muhasebeleştirilmelidir.
Kur nasıl hesaplanır, kur farkı nereye yazılır?
Kur, TL tutarının döviz tutarına bölünmesiyle bulunur; açıklamada "46,3186" gibi bir kur yazıyorsa o kur esas alınır. Ayrı bir kur farkı satırı üretilmez.
Muhasebe tarafında genel çerçeve şöyledir: TDHP'de kambiyo kârları 646, kambiyo zararları 656 hesabında izlenir. Dönem sonunda döviz hesaplarının değerlemesi Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümlerine (md. 280) göre yapılır; güncel kurlar için Gelir İdaresi Başkanlığı ve TCMB duyurularına bakın. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; uygulamada mali müşavir değerlendirmesi esastır.
Aynı para birimindeki hesaplar arası transferler için Olası Virman akışı kullanılır. Genel ekstre akışı banka ekstresi aktarım sayfasındadır.